Zaproszenie na wystawę

święci plakat

15 maja (środa), o godz. 18.00 w budynku Kurii Diecezjalnej w Rzeszowie (ul. Zamkowa 4) odbędzie się wernisaż kolejnej ekspozycji czasowej w naszym muzeum. Tym razem zaprezentujemy wystawę zbiorową NIEZWYKLE ZWYKLI LUDZIE. ŚWIĘCI W ILUSTRACJACH. Autorką i kuratorką projektu, który powstał we współpracy z Domem Kultury w Krasnobrodzie jest Grażyna Szpyra.

Relację z wernisażu znajdziecie TUTAJ.

Artyści biorący udział w projekcie:
Marcin Bruchnalski
Monika Chrabąszcz-Tarkowska
Maria Ekier
Piotr Fąfrowicz
Małgorzata Flis
Elżbieta Gaudasińska
Artur Gołębiowski
Hanna Grodzka-Nowak
Andrzej Heidrich
Mikołaj Kamler
Jolanta Kolary
Zbigniew Kołaczek
Wojciech Kołyszko
Magdalena Kozieł-Nowak
Aleksandra Kucharska-Cybuch
Adam Kurłowicz
Halina Kuźnicka
Bartłomiej Kuźnicki
Krystyna Lipka-Sztarbałło
Dorota Łoskot-Cichocka
Karin Majdowska
Jolanta Marcolla
Franciszek Maśluszczak
Krystyna Michałowska
Weronika Naszarkowska-Multanowska
Marian Nowiński
Wanda Orlińska
Zuzanna Orlińska
Bogusław Orliński
Stanisław Ożóg
Jowita Płoszajska
Jola Richter-Magnuszewska
Małgorzata Sawicka-Woronowicz
Anna Sędziwy
Janusz Stanny
Katarzyna Stanny
Rafał Strent
Henryk Szkutnik
Jerzy Jan Tomaszek
Maria Tomaszek
Mieczysław Wasilewski
Elżbieta Wasiuczyńska
Teresa Wilbik
Józef Wilkoń
Magdalena Wosik
Halina Zakrzewska-Zaleska


      Niezwykle zwykli ludzie. Święci w ilustracjach, to tytuł wystawy zorganizowanej przez Krasnobrodzki Dom Kultury w Krasnobrodzie, malowniczo położonym miasteczku na Roztoczu, niedaleko Zamościa.
      Od 40 lat spotykają się tu polscy ilustratorzy – to ważne dla przedstawicieli tej dziedziny sztuki miejsce konfrontacji, integracji, a przede wszystkim inspiracji. Przyjeżdżają do Krasnobrodu na plenery, prezentują tu swoje prace, prowadzą warsztaty i spotkania autorskie.
     Tutaj powstają ogólnopolskie wystawy, pokazywane w wielu galeriach w kraju i za granicą, oraz towarzyszące im katalogi.
     Swoistą wizytówką Krasnobrodu są organizowane od 1984 roku ogólnopolskie plenery ilustratorów, w których uczestniczą wybitni artyści, laureaci nagród, przedstawiciele różnych prądów, kierunków, kilku pokoleń, twórcy i kontynuatorzy polskiej szkoły ilustracji oraz wyróżniający się młodzi graficy.
     Każdy plener ma wiodący temat, w 2010 roku były to postacie świętych. Kierownictwo artystyczne nad tą edycją, tak jak nad poprzednimi, pełnił prof. Janusz Stanny. Stroną merytoryczną zajął się ks. dr Piotr Mierzwa, który już wcześniej, bo w 1999 roku, współpracował przy realizacji projektu Ogarnąć Nieskończoność. Biblia w ilustracjach.
      Po plenerze powstał zestaw ilustracji, który przez następne lata wzbogacał się o prace kolejnych artystów, w tym twórców uprawiających inne dziedziny sztuki, co zwiększyło możliwości interpretacji
i poszerzyło paletę dokonań formalnych. Do wystawy dołączono też prace z poprzednich edycji, m. in. z projektu Chrzest Polski w ilustracjach, w którym nie mogło zabraknąć postaci polskich świętych. W sumie zgromadzono ponad 130 ilustracji autorstwa 43 artystów.
     Projekt zrealizowano w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Sztuki wizualne”.

Maria Grażyna Szpyra
Autorka i kuratorka projektu


Niezwykli ludzie dla zwykłych ludzi

Człowiek w każdym czasie potrzebuje wzorców osobowych. Ta potrzeba była zawsze, ale teraz – w czasach niezwykłego tempa życia i rozwoju technicznego oraz otwarcia się na inne kultury – nasila się znacząco. Łatwość dostępu do Internetu, do informacji niesie za sobą  dużą dozę subiektywności, powierzchowności i ulotności. Uleganie chwilowym modom i efekciarskim zachowaniom nie sprzyja rozwojowi i pogłębieniu duchowemu, zwłaszcza młodego pokolenia, a wręcz wprowadza zamęt i dezorientację aksjologiczną. Stajemy jako społeczeństwo na rozdrożu, szukając dróg i kierunku naszej wędrówki przez życie. Stąd potrzeba poszukiwania wartości trwałych, aktualnych we wszystkich czasach i odniesieniach kulturowych. Maksyma wychowawcza podpowiada, że verba docent, exempola trahunt (z łac. „słowa uczą, ale przykłady pociągają”). Stąd tak wielka potrzeba wzorców osobowych w kształtowaniu i wychowaniu człowieka. 

Uczestnicy V Ogólnopolskiego Pleneru Ilustratorów, który odbył się w Krasnobrodzie w 2010 roku pod kierownictwem artystycznym prof. Janusza Stannego, sięgnęli do wzorców religijnych mających szeroki oddźwięk w kulturze zarówno Polski i Europy, jak i całego świata. Prezentowane sylwetki świętych – bo taki był temat przewodni pleneru – nie tylko wyrażają idee religijne, lecz także są uniwersalne, ponad kulturowe, ponad narodowe i pozbawione wyznaniowych ograniczeń i uwarunkowań. Do uczestników pleneru w Krasnobrodzie w 2010 roku dołączyli inni znani i wybitni ilustratorzy. Ich prace dopełniają obecność świętych w życiu człowieka i świata.

Postać świętego to postać kogoś spośród nas; kogoś, kto osiągnął zbawienie i jest w bliskiej obecności Pana Boga. Równocześnie w stopniu heroicznym w swoim życiu zrealizował i ukazał jakąś wartość religijną czy ogólnoludzką godną naśladowania. Święci to ludzie z krwi i kości, często tak jak my borykającymi się ze swoimi słabościami i ograniczeniami. Jednak są również owładnięci miłością wartości najwyższych, nie tylko religijnych, które to ideały często poświadczali własnym życiem. Są ludźmi trudu, ofiary i ostatecznego zwycięstwa. Są ludźmi sprawdzonymi w zmaganiu się z przeciwnościami życia i poświecenia w służbie Bogu, człowiekowi i szeroko rozumianemu światu. Tym bardziej takie przykłady pociągają i często znajdują wśród społeczeństwa swoich naśladowców. Są autentycznymi humanistami i wyzwaniem ku budowaniu lepszego świata oraz przyjaznych relacji międzyludzkich. 

           Dla ludzi religijnych święty to patron. Jego rola jest wieloraka. Jest wzorem i szczególnym opiekunem. Jest też tym, kto wyprasza przez swoje wstawiennictwo błogosławieństwo Boże i wsparcia w najróżniejszych życiowych sprawach. Nie ważne, czy są to wielkie dzieła, czy drobiazgi życia codziennego. Przykładem może być św. Antoni, skuteczny pomocnik w sprawach błahych, takich jak znalezienie rzeczy zagubionych, np. zapodzianych gdzieś kluczy, czy okularów, ale też wielki opiekun ludzi biednych i dzieł miłosierdzia. W sprawach, które wydają się beznadziejne, wzywamy pomocy św. Judy Tadeusza i jakże często otrzymujemy niezwykłe wsparcie. Można tu mnożyć liczne odniesienia i sfery działania różnych świętych. Ich obecność w naszym życiu jest znacząca, jest powszechna i ponadczasowa. Nie tylko wierzymy w ich orędownictwo, ale także rzeczywiście i realnie doznajemy ich opieki.

Wielu świętych jest patronami całych narodów, miast, wspólnot, a także opiekunami poszczególnych osób czy rzemiosł. Dla osób religijnych są zarówno wzorcem, jak i pomocą oraz wsparciem. Są kimś bardzo bliskim, wręcz towarzyszami w drodze przez życie i do Boga. 

Wspólnota świętych przywołana w tej publikacji nie jest kompletna, ma charakter wyrywkowy i otwarty, jest powszechna i międzynarodowa. Nie ogranicza się do jakiejś wąskiej kategorii osób czy idei, dlatego wśród prezentowanych postaci są: 

– święci z Polski: św. Wojciech, św. Stanisław, św. Jacek, św. Jadwiga Królowa, św. Kinga, św. Kazimierz, św. Stanisław Kostka, św. brat Albert, św. Edyta Stein, św. Maksymilian Maria Kolbe, św. Jan Paweł II;

– święci z całej Europy: św. Benedykt, św. Cyryl i św. Metody, św. Antoni Padewski, św. Franciszek z Asyżu, św. Klara, św. Patryk, św. Katarzyna Bolońska, św. Jan Nepomucen, św. Rita, św. Agata;

– święci z całego świata: św. Jerzy i św. Mikołaj – łączący wschód z zachodem, św. Matka Teresa z Kalkuty:

– święci znani z kart biblijnych: św. Rodzina, Najświętsza Maryja Panna, św. Józef, św. Joachim i św. Anna – dziadkowie Jezusa, św. Jan Chrzciciel, św. Piotr i św. Paweł, św. Juda Tadeusz, Ewangeliści: św. Mateusz, św. Marek, św. Łukasz, św. Jan, św. Weronika, św. Magdalena:

– święci znani z historii Kościoła: św. Augustyn, św. Krzysztof, św. Teresa z Ávili, św. Teresa od Dzieciątka Jezus, św. Tomasz z Akwinu i wielu innych.

Oni wszyscy są ważni nie tylko dla religii, lecz także dla tego, że są międzynarodowym łącznikiem kulturowym, budującym poczucie więzi i jedności w tak bardzo zatomizowanym społeczeństwie. Dla współczesnego świata owi święci przekazują wciąż aktualne wartości, które mimo nieraz odległego czasu i miejsca ich życia, nie starzeją się, a wręcz coraz bardziej nabierają aktualności. 

Starannie przygotowany i wydany album jest zasługą Grażyny Szpyry, długoletniej dyrektorki Biura Wystaw Artystycznych w Zamościu, inicjatorki i organizatorki ogólnopolskich plenerów ilustratorów, od lat mobilizującej najwybitniejszych polskich ilustratorów do twórczej interpretacji podjętych tematów, oraz Krasnobrodzkiego Domu Kultury, z którym od kilkunastu lat współpracuje. Album nie tylko w niezwykły sposób przywołuje postaci świętych, lecz także dzięki osobistej refleksji artystycznej twórców ukazuje nowe, nieraz bardzo osobiste odniesienia, które skłaniają do zadumy i refleksji. Ta wielka różnorodność uchwyconych walorów i cech niezwykłych ludzi staje się wezwaniem, wzorcem i przykładem dla nas zwykłych ludzi

Ks. dr Piotr Mierzwa